استمناء حرام همچون بازى كردن شخص با خود تا منى از وى خارج گردد . و استمناء مباح نظير ملاعبه با همسر و كنيز خود و بدنبالش منى خارج گردد . البتّه در مبحث صوم هردو مبطل بوده لذا در روزه ماه رمضان هر دو حرام نيز مىباشند . قوله : امناء : به صيغه مصدر از باب افعال به معناى حصول منى در خارج كه از آن به جنابت تعبير مىكنند . قوله : مع حصوله : يعنى مع حصول الامناء . قوله : لا مطلق طلبه : يعنى طلب امناء . قوله : و ان كان محرّما ايضا : ضمير در [ كان ] به طلب امناء راجع است و كلمه [ ان ] وصليّه مىباشد . قوله : لا تجرى فيه : ضمير در [ فيه ] به مطلق طلب امناء راجع است . قوله : و فى حكمه : يعنى در حكم استمناء است . قوله : لمعتاده معه : ضمير در [ معتاده ] به امناء راجع بوده و در [ معه ] به تخييل عود مىكند . و حاصل مراد اينستكه : اگر شخصيكه بواسطه خيالات شهوت‌انگيز محتلم و جنب مىشود خود را به اين خيالات وادارد و سپس جنب شود روزه‌اش باطل است . متن : ( و إيصال الغبار المتعدي ) إلى الحلق غليظا كان أم لا ، بمحلل كدقيق ، و غيره كتراب . و تقييده بالغليظ